Reportare

Menü

Kategoriler

Arama

Burada Miguel ile sohbetimize kısa bir ara verelim ve şu Osmanlı müzik tarihine de geçen Selvelli ailesine biraz daha yakından bakalım...

Koç Üniversitesi öğretim üyelerinden Dr. Evren Kutlay Baydar, "La Liberte! II. Meşrutiyetin Müzikal Coşkusu" başlıklı çalışmasında bakın Selvelli ailesini ve iki ünlü müzisyen, İtalo ve Augusto'yu nasıl anlatıyor:

"İstanbul doğumlu  İtalyan asıllı besteci, piyanist ve orkestra  şefi Italo Selvelli’nin babası İtalya’nın özgürlük mücadelesi verdiği ve bağımsızlığını kazanmaya çalıştığı yıllarda  milliyetçi gruplarda aktif rol almış ancak karşıt gruplarla mücadelesi sırasında 1854–55 yılı civarında İstanbul’a göç etmiştir. Italo Selvelli müzik eğitimini İtalya’nın Palermo şehrindeki Kraliyet müzik akademisinde üstün başarıyla tamamlayarak doğduğu şehir olan  İstanbul’a geri dönmüş ve batı müziği konusunda, konserler vererek, öğrenciler yetiştirerek ve eserler üreterek çok yönlü çalışmalarda bulunmuştur. Hatta bestelediği Reşadiye Marşı V. Mehmed Reşad devrinde Osmanlı Devletinin milli marşı olarak kabul edilmiştir (Kutlay Baydar, 2010).

Italo Selvelli, Rıza Bey’in bestelediği “Kardeşlik  Şarkısı” nın armonizasyonunu yapmıştır. Bu eserin kapağında bir tarih bilgisi olmasa da, adından yola çıkarak II. Meşrutiyet döneminde bestelendiğini tahmin edebilir, dönemin “Özgürlük, Kardeşlik, Eşitlik” temalarını sözleriyle desteklediğini görebiliriz. Ayrıca, şarkının sözünü yazan Musahipzade Celal Bey (1868–1959), II. Meşrutiyet döneminde yetişmiş tiyatro yazarıdır.  Cumhuriyet döneminde de tiyatro yazmaya devam etmiş, konularını Osmanlı gündelik hayatından almıştır. Gerek Italo Selvelli’nin yaşadığı  yıllar gerekse Celal Bey’in aktif olarak yazmaya başladığı  yıllar göz önüne alındığında eserin II. Meşrutiyet’in ilanıyla ortaya çıktığı fikri desteklenebilir.

Selvelli ailesinin birden fazla müzisyen üyesi vardır. Nitekim, Italo Selvelli’nin kardeşi Augusto (Giusto) Selvelli de İstanbul’da yaşamını sürdüren bir müzisyendir (Kutlay Baydar, 2010). Augusto Selvelli “Hürriyet kahramanları, vatansever Niyazi ve Enver Bey”lere ithafen 11 Temmuz anısına bir marş bestelemiştir. 11 Temmuz Rumi/24 Temmuz Hicri tarihinde II. Meşrutiyet ilan edilmiş ve bu coşkuya Augusto Selvelli de Osmanlı topraklarında yaşayan İtalyan asıllı bir Osmanlı vatandaşı olarak katılmıştır.Yukarıdaki satırlarda da bahsettiğimiz gibi, Niyazi ve Enver Beyler İttihat ve Terakki Cemiyetinin önde gelen temsilcileridir. Resneli Niyazi, II. Meşrutiyetin ilanına yol açan ayaklanmanın lideri olmuş, kendisinden “Kahraman-ı Hürriyet” olarak bahsedilmiş, hatta adı bir savaş gemisine verilmiş, idealist bir Osmanlı subayıdır (Ahmad, 1995). 1897 Osmanlı Yunan savaşında okuldan yeni mezun olmuş genç bir teğmenken gösterdiği olağanüstü kahramanlıklarla rütbesi üsteğmenliğe yükseltilmiş, padişah tarafından saray davet edilmiştir (Aydemir, 1999). Aydemir’in ifadesiyle Niyazi Bey, “Aslında ve tam anlamıyla idealist bir Osmanlı subayıdır. Niyazi Bey Türk değil, Arnavut’tur. Ama  o kendini Arnavut değil,Osmanlı sayar. Onun gayesi Osmanlı Devletini kurtarmaktır. Hatta padişaha sadık kalarak… Ama memleketin felakete gittiğini görür. Rejim değişmelidir. Osmanlı milleti meşrutiyete kavuşmalı, iç savaşlar bitmelidir.” Niyazi Bey’in arkadaşı Enver Bey’de 1908’in “Kahraman-ı Hürriyet”i olarak anılmaktadır. O da Niyazi Bey gibi Meşrutiyetin ilanında büyük rol oynamış, ilerleyen yıllarda “Paşa” rütbesine kadar yükselmiştir.

Anlaşılan babaları gibi milliyetçi ve yaşadıkları topraklara bağlı olan Selvelli kardeşler, Osmanlı Devleti için o yıllarda büyük önem taşıyan II. Meşrutiyet’i kutlamaktan geri kalmamışlardır. "

"Kardeşlik Şarkısı“

Kuran bize emreder/İncil dahi öyle der/Tevrat da Zebur ile/Veriniz der elele
Elele verelim/Kardeşçe birleşelim/

Bu Osmanlı Bucağı/Bize ana kucağı/Bir kanunla yaşarız/Her müşkili aşarız/

Elele verelim/Kardeşçe birleşelim
Bak şu göçen askere/Dikkat eyle bir kere/Hatice’nin yavrusu/Maritche’nin kuzusu
Elele verelim/Kardeşçe birleşelim/

Bak Hasan’la Vartan’a/Asker oldu vatana/Bak Nesim’le Petro’ya/Asker oldu orduya
Elele verelim/Kardeşçe birleşelim/

Senin baban Agop’un/Benim babam Yakup’un/Bu topraktır kararı/Bu topraktır mezarı
Elele verelim/Kardeşçe birleşelim
Vatandaşız ezelden/Çalışalım tez elden/Gözümüz açalım/Cehaletten kaçalım
Elele verelim/Kardeşçe birleşelim!